Łysienie androgenowe u kobiet (ang. Female Pattern Hair Loss, FPHL), nazywane także łysieniem typu żeńskiego, to jedna z najczęstszych przyczyn przewlekłego przerzedzania włosów. Choć problem częściej kojarzony jest z mężczyznami, dotyka również kobiet – często w sposób mniej spektakularny, ale równie obciążający psychicznie.
Za rozwój FPHL odpowiadają głównie predyspozycje genetyczne, hormony androgenowe oraz wrażliwość mieszków włosowych.
Jak objawia się łysienie androgenowe u kobiet?
W przeciwieństwie do męskiego typu łysienia, u kobiet rzadko dochodzi do całkowitej utraty włosów. Najczęstsze objawy to:
- rozlane przerzedzenie włosów na czubku głowy i w części centralnej,
- stopniowa utrata objętości fryzury,
- zachowana linia włosów przy czole,
- coraz cieńsze i słabsze włosy.
Proces postępuje powoli i może trwać wiele lat, często pozostając długo niezauważony.
Przyczyny łysienia androgenowego u kobiet
1. Predyspozycje genetyczne
Najważniejszym czynnikiem ryzyka jest dziedziczna nadwrażliwość mieszków włosowych na androgeny:
- geny można odziedziczyć zarówno po matce, jak i po ojcu,
- wpływają one m.in. na liczbę receptorów androgenowych i aktywność enzymów hormonalnych.
Nie każda kobieta z obciążeniem genetycznym rozwinie łysienie, ale ryzyko jest znacząco wyższe.
2. Rola androgenów i DHT
Kluczową rolę odgrywa dihydrotestosteron (DHT), powstający z testosteronu przy udziale enzymu 5α-reduktazy.
U kobiet:
- poziom androgenów często mieści się w normie,
- decydująca jest miejscowa nadwrażliwość mieszków włosowych.
DHT powoduje:
- miniaturyzację mieszków włosowych,
- skrócenie fazy wzrostu włosa (anagenu),
- cieńsze, krótsze i jaśniejsze włosy.
3. Zaburzenia hormonalne
Łysienie androgenowe często nasila się w okresach zmian hormonalnych:
- menopauza – spadek estrogenów sprzyja przewadze androgenów,
- PCOS (zespół policystycznych jajników) – częsta przyczyna łysienia u młodych kobiet,
- hiperprolaktynemia i choroby nadnerczy,
- niektóre środki antykoncepcyjne o działaniu androgenowym.
4. Czynniki nasilające
Choć nie są bezpośrednią przyczyną, mogą przyspieszać rozwój łysienia:
- insulinooporność i cukrzyca,
- przewlekły stres i wysoki kortyzol,
- niedobory żelaza (niska ferrytyna), witaminy D3 i cynku.
Diagnostyka łysienia androgenowego u kobiet
W przypadku nadmiernego wypadania włosów warto zgłosić się do dermatologa lub trychologa.
Trichoskopia
Nieinwazyjne badanie skóry głowy pozwala ocenić:
- stopień miniaturyzacji mieszków,
- zróżnicowanie grubości włosów,
- charakterystyczny obraz FPHL.
Badania laboratoryjne
Najczęściej obejmują:
- testosteron wolny,
- DHEA-S, androstendion,
- SHBG, prolaktynę,
- ferrytynę,
- TSH, fT3, fT4.
Badanie DHT we krwi ma ograniczoną wartość diagnostyczną.
Podsumowanie
Łysienie androgenowe u kobiet to przewlekły i wieloczynnikowy proces zależny od genów, hormonów i wrażliwości mieszków włosowych. Wczesna diagnoza oraz usunięcie czynników nasilających mogą znacznie spowolnić utratę włosów.
Jeśli zauważasz:
- przerzedzanie włosów na czubku głowy,
- utratę objętości fryzury,
- coraz cieńsze włosy –
nie zwlekaj z konsultacją. Im szybciej rozpoczniesz diagnostykę i leczenie, tym większa szansa na zahamowanie procesu łysienia i poprawę kondycji włosów.
